ข้อควรปฏิบัติก่อน - หลังฉีดวัคซีน
- Jun 3, 2022
- 1 min read
Updated: Jun 3, 2022
ภายใต้ภาวะตึงเครียดของสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าตอนนี้ทุกคนล้วนให้ความสนใจไปกับทางออกที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดในตอนนี้อย่าง ‘วัคซีน’
.
ก่อนอื่นเราต้องทำความเข้าใจก่อนว่าวัคซีนไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้อย่าง 100% ผู้ที่ได้รับการฉีดวัคซีนแล้วก็ยังมีโอกาสติดเชื้อทั้งแบบมีหรือไม่มีอาการได้ แต่สิ่งที่วัคซีนป้องกันได้คือการติดเชื้อแบบรุนแรง และลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต ด้วยข้อมูลในปัจจุบัน วัคซีนที่ผ่านการอนุมัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และพร้อมให้คนไทยเข้ารับการฉีด ได้แก่ วัคซีนของบริษัท AstraZeneca และ Sinovac นอกจากนี้รัฐบาลไทยกำลังเร่งติดต่อเจรจากับบริษัทผู้ผลิตวัคซีนอื่น ๆ เพิ่มเติม เพื่อเพิ่มทางเลือกและเพียงพอต่อความต้องการของประชาชน
.
ทั้งนี้ หากเราตัดสินใจเลือกที่จะเข้ารับวัคซีนแล้ว การเตรียมความพร้อมก่อนฉีดก็สำคัญ เพื่อให้ผลลัพธ์ที่ได้มีประสิทธิภาพมากที่สุด ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ช่วง คือ ก่อนและหลังฉีด สามารถสรุปเป็นข้อมูลที่ควรรู้และปฏิบัติ ดังนี้
.
ก่อนฉีด : ตรวจ / เตรียม / พร้อม
.
‘ตรวจ’ คือการตรวจสอบกลุ่มความเสี่ยงและข้อมูลของวัคซีน เพื่อให้เหมาะสมกับตัวเองที่สุด
โดยประชาชนทุกคนควรได้รับวัคซีน แต่ในช่วงเริ่มต้นที่วัคซีนมีจำนวนจำกัด กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข จึงได้กำหนดให้วัคซีนในบุคคลกลุ่มเสี่ยงก่อน ได้แก่
- บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ทำงานภาคสนาม ทั้งภาครัฐและเอกชน
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไตวายเรื้อรังระยะ 5 โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคมะเร็งทุกชนิดที่อยู่ระหว่างการรักษาด้วยเคมีบำบัด รังสีบำบัด และภูมิคุ้มกันบำบัด
- ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป
- เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมโรค เช่น อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อาสาสมัครสาธารณสุขแรงงานต่างด้าว ทหาร ตำรวจ หรือเจ้าหน้าที่คัดกรองผู้ที่เข้ามาจากต่างประเทศและในพื้นที่ที่มีการระบาด
- กลุ่มอื่น ๆ ที่อยู่ในประกาศจากกระทรวงสาธารณสุขในระยะถัดไป
ส่วนผู้ที่ตั้งครรถ์ แม่ที่ให้นมลูก ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง และเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี เป็นกลุ่มที่ข้อมูลงานวิจัยยังมีไม่เพียงพอ จึงยังไม่แนะนำให้ฉีดวัคซีนในช่วงนี้ ทั้งนี้ ทุกกลุ่มควรปรึกษากับแพทย์ผู้เชียวชาญควบคู่กับการตัดสินใจของตนเอง
.
‘เตรียม’ คือการเตรียมความพร้อมในการลงทะเบียนเพื่อเข้ารับวัคซีน เมื่อตรวจสอบข้อมูลต่าง ๆ จนแน่ใจแล้ว ก็สามารถลงทะเบียนเพื่อรอรับการฉีดวัคซีนได้เลย ซึ่งสามารถลงทะเบียนผ่านช่องทางต่าง ๆ ดังนี้
- โรงพยาบาลที่รับการรักษาอยู่ หรือสถานพยาบาลใกล้บ้าน
- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)
- ลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน LINE ที่ชื่อว่า ‘หมอพร้อม’ โดยทำตามขั้นตอนดังนี้
1) เข้าไปที่ LINE Official Account แล้วค้นหาชื่อบัญชี ‘หมอพร้อม’
2) เพิ่ม ‘หมอพร้อม’ เป็นเพื่อนใน LINE
3) กดปุ่ม ‘ลงทะเบียน’ แล้วข้อมูลส่วนตัว
4) จองวัคซีนโดยกดเมนู ‘จองฉีดวัคซีนโควิด 19’ แล้วทำแบบคัดกรองก่อนรับวัคซีน จากนั้นเลือกจังหวัด โรงพยาบาล วันที่ และเวลาที่ต้องการเข้ารับวัคซีน
.
‘พร้อม’ ทำร่างกายให้พร้อม สองวันก่อนและหลังการฉีดวัคซีนให้งดออกกำลังกายหนัก พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำอย่างน้อย 500 - 1,000 มิลลิลิตร งดอาหารที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ รวมถึงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ และนำข้อมูลดังต่อไปนี้แจ้งแก่เจ้าหน้าที่ ก่อนฉีดวัคซีน
- ประวัติแพ้ยา วัคซีน อาหาร และสารก่อภูมิแพ้ต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดอาการแพ้รุนแรงหรืออันตรายถึงชีวิต
- กรณีมีไข้เกิน 38 องศาเซลเซียส ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ทุกครั้ง
- มีการใช้ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด
- มีรอยช้ำ หรือรอยเลือดออกใต้ผิวหนัง หรือมีภาวะเลือดออกผิดปกติ
- เป็นผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรืออยู่ระหว่างใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
- มีอาการข้างเคียงหลังจากฉีดวัคซีนเข็มแรก (ทุกกรณี)
- วางแผนจะตั้งครรภ์ หรือตั้งครรภ์อยู่
- อยู่ในช่วงให้นมบุตร
- มีอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ เช่น มีไข้เล็กน้อย ปวดหัว อ่อนเพลีย
.
หลังฉีด : รอ / เหมือนเดิม
.
‘รอ’ หลังการฉีดวัคซีน ให้เรารอ 30 นาที เพื่อตรวจสอบอาการแพ้ต่าง ๆ หากมีอาการผิดปกติให้รีบแจ้งแพทย์ทันที เมื่อครบกำหนดจึงสามารถกลับบ้านได้
.
‘เหมือนเดิม’ แม้จะได้รับวัคซีนแล้ว แต่ก็ยังมีโอกาสติดเชื้อได้และประชากรส่วนใหญ่ภายในประเทศยังไม่ได้รับวัคซีน จึงต้องปฏิบัติตามมาตรการ Social Distancing ดังเดิม เพื่อลดโอกาสติดเชื้อให้เหลือน้อยที่สุด
.
.
อ้างอิง:
1. COVID-19 advice for the public: Getting vaccinated
2. ข้อปฏิบัติในการฉีดวัคซีนป้องกัน VOCID-19 กรมควบคุมโรค
3. การลงทะเบียนเพื่อรับวัคซีน
4. 7 ข้อปฏิบัติ ก่อนฉีดวัคซีนโควิด-19 โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
Comments