มองความโหดร้ายของสงครามผ่านไดอารีของ Anne Frank
- Jun 3, 2022
- 1 min read
เสียงไซเรน กระสุนปืน และเสียงระเบิดกำลังดังกึกก้องในยุโรป จากเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซีย - ยูเครน ที่เริ่มขึ้นในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากผ่านมานานนับเดือน มีผู้เสียชีวิตไปแล้วไม่น้อยกว่าพันคน หลายเมืองถูกโจมตีจนเหลือแต่ซากปรักหักพัง ประชาชนหลายล้านคนจำเป็นต้องละทิ้งบ้านเรือนเพื่ออพยพหนี ส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจไปทั่วโลก
.
หากนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็เป็นเวลากว่า 80 ปีแล้วที่โลกเราไม่เกิดความขัดแย้งทางทหารครั้งใหญ่ที่มีประเทศมหาอำนาจหลายประเทศเข้ามามีส่วนร่วม และจากประวัติศาสตร์โลก เราทุกคนต่างรู้ดีว่าไม่มีสิ่งใดจะมาชดเชยสูญเสียจากสงครามได้ บ้านเมืองอาจสร้างขึ้นใหม่ได้ ประเทศผู้ชนะและผู้แพ้สงครามอาจชดเชยด้วยค่าปฏิกรรมสงคราม แต่บาดแผลทางจิตใจที่เกิดขึ้นกับผู้คนนั้นมีมากเกินกว่าที่จะใช้สิ่งใดมาเยียวยา และหนึ่งในเหตุการณ์ที่สร้างความสะเทือนใจให้กับผู้คนทั้งโลกมาตลอดระยะเวลา 80 ปี ก็คงจะหนีไม่พ้นเหตุการณ์ ‘การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว (The Holocaust)’ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่พรรคนาซีเยอรมันมีนโยบายฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวในทวีปยุโรป ทำให้มีชาวยิวเสียชีวิตมากถึง 6 ล้านคน
.
หนึ่งในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าเหตุการณ์นี้ได้เป็นอย่างดี คือสมุดบันทึกของ ‘Anne Frank’ เด็กหญิงชาวยิวที่อาศัยอยู่ในประเทศเยอรมัน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งต่อมาสมุดบันทึกเล่มนี้ได้รับการตีพิมพ์เป็นหนังสือ ‘บันทึกลับของ แอนน์ แฟร้งค์ (The Diary of a Young Girl : ANNE FRANK)’ ที่ถูกแปลและตีพิมพ์มากกว่า 70 ภาษา รวมถึงภาษาไทยด้วย มียอดขายมากกว่า 30 ล้านเล่มทั่วโลก หนังสือเล่มนี้ช่วยให้เราได้เห็นภาพอันโหดร้ายของสงครามผ่านมุมมองของเด็กหญิงอายุ 13 ปี ในครอบครัวชาวยิวที่ต้องซ่อนตัวจากการตามล่าจากพรรคนาซีเยอรมัน เมื่อต้องใช้ชีวิตในที่ซ่อนตัวและไม่สามารถออกไปไหนได้ เธอจึงได้เริ่มจดบันทึกเรื่องราวที่เกิดขึ้นในแต่ละวันลงในสมุดบันทึกที่เธอได้รับเป็นของขวัญวันเกิดวัย 13 ปี
.
เรื่องราวของสงครามอาจทำให้หลายคนคิดว่านี่คงจะเป็นหนังสือที่อ่านแล้วเครียด เศร้า หดหู่ แต่ผู้อ่านส่วนใหญ่พูดเป็นเสียงเดียวกันว่านี่เป็นหนังสือที่อ่านง่าย เป็นการเล่าเรื่องราวผ่านมุมมองของเด็กสาว มีการสอดแทรกมุมทะเล้น เล่นมุขตลกที่เป็นตัวตนของ Anne เข้ามาด้วย แม้แต่เรื่องที่อ่อนไหว เธอก็ได้สร้างสถานการณ์สมมติขึ้นเพื่อทำให้ง่ายต่อการเล่า ยกตัวอย่างการที่เธอตั้งชื่อเล่นให้กับสมุดบันทึกของเธอว่า ‘Kitty’ และทุกครั้งที่เธอจดบันทึก ไม่ว่าจะเรื่องอะไรก็ตาม เธอจะเริ่มต้นการเขียนด้วยคำว่า ‘Dear Kitty’ ก่อนเสมอ ราวกับว่าเธอกำลังบอกเล่าความคิดของเธอให้กับสมุดบันทึกของเธอฟัง นับเป็นอีกหนึ่งความโดดเด่นของบันทึกเล่มนี้
.
นอกจากนี้ บันทึกของ Anne ยังถูกสร้างเป็นภาพยนต์ในชื่อ ‘My Best Friend Anne Frank’ ภาพยนตร์สัญชาติเนเธอร์แลนด์ กำกับโดย ‘Ben Sombogaart’ ซึ่งมีการปรับแต่งเนื้อหาให้แตกต่างจากบันทึกต้นฉบับ แทนที่จะเล่าเรื่องผ่านมุมมองของ Anne ที่เป็นเจ้าของสมุดบันทึก แต่ภาพยนตร์เรื่องนี้กลับเล่าเรื่องราวผ่านตัวละคร ‘Hannah’ เพื่อนรักของ Anne โดยเล่าถึงชีวิตของของเด็กหญิง 2 คนที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความหวังและความฝัน แต่ก็ต้องจบสิ้นลงเมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดขึ้น ทำให้ทั้งคู่ต้องแยกจากกัน กลายเป็นเชลยศึก และถูกส่งไปยังค่ายกักกันชาวยิวของพรรคนาซีเยอรมัน เป็นการนำเสนอความหดหู่และโหดร้ายของสงครามโดยไม่มีฉากนองเลือดแต่อย่างใด แต่เป็นการใช้สัญญะต่าง ๆ แทน สำหรับผู้ที่สนใจสามารถรับชม Trailer ภาพยนต์ My Best Friend Anne Frank ได้ที่ https://youtu.be/1ygQATx7_4g
.
ทั้งนี้ ต่อให้บันทึกของ Anne Frank จะน่าอ่านหรือมีความน่าสนใจมากเพียงใด แต่เรื่องราวที่เกิดขึ้นนับเป็นโศกนาฏกรรมอันแสนเศร้า ไม่ใช่สิ่งที่น่าเชิดชู และไม่สมควรเกิดขึ้นกับใครทั้งสิ้น สิ่งที่สงครามมอบให้พวกเราคือความรุนแรง ความสูญเสีย คราบน้ำตา และบาดแผลทางจิตใจที่ไม่อาจเยียวยา เราไม่อาจรู้ได้ว่าความขัดแย้งในปัจจุบันจะดำเนินไปถึงเมื่อไหร่ ผู้คนจะสูญเสียมากอีกแค่ไหน แต่สิ่งที่เราพอทำได้คือเรียนรู้จากความผิดพลาดในอดีต ช่วยกันต่อต้านและยับยั้งความรุนแรงที่กำลังเกิดขึ้น แสดงออกร่วมกันว่าเราไม่ต้องการสงคราม และภาวนาให้เหตุการณ์นี้จบลงโดยเร็วที่สุด
.
.
อ้างอิง:
1. เกาะติดวิกฤตยูเครน vs. รัสเซีย สถานการณ์ล่าสุด
2. รีวิวหนังสือ "บันทึกลับของ แอนน์ แฟร้งค์" (The Diary of a Young Girl : ANNE FRANK)
3. พิพิธภัณฑ์ Anne Frank Huis: ตามรอยเท้าเด็กหญิงชาวยิวผู้ใฝ่ฝันอยากเป็นนักเขียน
4. What was the Holocaust?
5. Anne Frank's 'dirty' jokes found on diary pages she covered over
6. ปริศนาหลังกระดาษสีน้ำตาลในบันทึกลับของแอนน์ แฟรงค์ถูกคลี่คลาย พบเป็นเรื่องตลกลามก และคำอธิบายเกี่ยวกับเพศ
7. แอนน์ แฟรงค์: จากบันทึกลับสู่หนังสือโปรดของนักอ่านไทย
8. แอนน์ แฟรงค์ คือใคร เหตุใดบันทึกในยุคนาซีของเธอจึงครองใจผู้อ่านทั่วโลก
Comments